Araziden Seslerimiz (2017-07-17)

Yerel Seramik Üretimini Öğrenme

Catherine Scott

Bir kazı sezonunun yalnızca depo çalışmasına adanmasının faydalarından biri de, arazi çalışmasının yapıldığı normal bir kazı sezonunda vaktimiz kalmadığı için yapamadığımız yeni araştırma konularına yönelme fırsatıdır. Bu yıl ekip üyelerimizin bir kısmı, Gediz Ovası’nın  kenarında dağın eteklerinde bir yamaç üzerine kurulu bir köy olan Gökeyüp’ü ziyaret etme ve yerel seramik üretim geleneklerini izleme fırsatı buldu. Her ne kadar son 15 içerisinde Merkezi Lidya Arkeoloji Projesi kapsamında köyü birkaç kez ziyaret etmiş olsak dahi, Kaymakçı’da kazıya başladığımızda beri köye ilk ziyaretimizi bu yıl gerçekleştirebildik.

Seramik uzmanı Peter Pavúk, fırınlama öncesi güneşte kurutulan kapları inceliyor.

Seramiklerin fırınlanmadan önceki (altta) ve sonraki (üstte) halleri.

İçine mika katılmak üzere hazır olan ıslak kil.

Bu bölgede M.Ö. 2. binyıl’dan beri “altın mika astarlı” (goldwash) olarak isimlendirilen seramik türü üretilmektedir. Altın mika astarlı seramikler, yerel mika kullanılarak oluşturulan astar sayesinde pişirme sonrası koyu altın ya da bronz rengi alan seramikleri ifade eder. Gökeyüp’te mika hem pişirme kaplarının ısıya dayanıklılığını arttırmak amacıyla katkı malzemesi olarak hem de seramiklere parlak bir görünüm vermek amacıyla astar olarak kullanılmaktadır. Her ne kadar üretim yöntemleri farklıymış gibi görünüyor olsa dahi altın mika astarlı seramikler Kaymakçı’da da bulunmaktadır. Yine de günümüzde yapılan üretimi gözlemlemenin bilgilendirici olduğunu söyleyebiliriz.

Bu kapta pişirme sırasında ısının eşit şekilde dağılmadığını gösteren gümüş rengi bir kısım var.

Buradaki tüm seramikler el yapımı ve yıllar içinde bu beceriyi elden ele geçiren kadınlar tarafından üretilmekte. Bu gördüğünüz pişirme için iki haftada tam 800 kap yapmışlar!

Kaplar pişirmeye hazır hale geldiklerinde çömlekçiler yuvarlak bir yığın halinde seramikleri üst üste yerleştiriyor ve etrafını odunla kaplıyorlar. Bu fotoğraftaki yığın, ateşi canlı tutmak için yolun bolca rüzgar alan bir kesişim noktasına konmuş vaziyette. Pişirme süresi yaklaşık olarak 30 dakika ile iki saat arasında değişiyor ve çok dikkatli bir biçimde kontrol ediliyor.

Seramik pişirmek burada sosyal bir etkinlik. Komşular yardım etmek ya da sadece izlemek için uğradılar, hatta atıştırmalık olarak közde patates bile pişirdiler! Bu yerel geleneği gözlemleme ve bir parçası olma fırsatını yakaladığımız için müteşekkiriz.

Posted in Uncategorized.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.